GS. Marcel Burger thuyết trình về bối cảnh hoạt động của toà soạn báo chí công tại Thuỵ Sĩ

GS. Marcel Burger là chuyên gia phân tích diễn ngôn chính trị và truyền thông tại Đại học Lausanne, Thụy Sĩ. Ông cũng là giám đốc chương trình đào tạo chuyên ngành Truyền thông Công cộng tại Trung tâm Ngôn ngữ học và Khoa học Ngôn ngữ thuộc Khoa Nghệ thuật.

Buổi thuyết trình có sự tham dự của PGS.TS Nguyễn Thị Thanh Huyền, Phó Viện trưởng cùng nhiều giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học của Viện ĐTBC&TT.
GS. Marcel Burger mở đầu buổi thuyết trình với những khái quát về vị trí, diện tích, ngôn ngữ, điều kiện tự nhiên, văn hoá của Thuỵ Sĩ. Thụy Sĩ là một đất nước với bốn vùng ngôn ngữ chính: tiếng Đức, tiếng Pháp, tiếng Ý và tiếng Roman, các ngôn ngữ không phải ngôn ngữ quốc gia ngày trở nên quan trọng hơn, như tiếng Anh và Bồ Đào Nha. 

Theo GS. Marcel Burger, đa ngôn ngữ là một phần thiết yếu trong bản sắc của Thụy Sĩ. Trong bối cảnh đó, chính phủ cũng đã đưa ra luật ngôn ngữ để mỗi nhóm ngôn ngữ đều có quyền giao tiếp bằng chính ngôn ngữ của mình.
 
Báo in vẫn giữ vị trí rất quan trọng trong bối cảnh truyền thông Thụy Sĩ, thậm chí còn được ưa chuộng hơn cả truyền hình và phát thanh. Chính phủ liên bang đã tích cực hỗ trợ các phương tiện truyền thông nhằm đảm bảo sự đa dạng trong thông điệp, và báo in được xem là một công cụ hiệu quả để thực hiện mục tiêu này. 

Tuy nhiên những năm gần đây, mâu thuẫn dần xuất hiện giữa truyền thông chính thống và các hình thức truyền thông mới, đặc biệt là mạng xã hội. Giới trẻ hiện nay có xu hướng quan tâm nhiều hơn đến mạng xã hội so với các kênh truyền thông chính thống. Điều này dẫn đến việc truyền thông chính thống dần mất đi ưu thế, trong khi chi phí cho các dịch vụ này vẫn rất lớn. Người dân ngày càng đòi hỏi nhiều hơn các dịch vụ truyền thông tư nhân thay vì các dịch vụ truyền thông công cộng, GS. Marcel Burger cho biết.

Trong bối cảnh khó khăn hiện nay, các nhà báo tại Thụy Sĩ đang phải đối mặt với nhiều thách thức để thích ứng và phát triển. Nghiên cứu của GS. Marcel Burger tập trung quan sát cách thức một số nhà báo làm việc tại các tòa soạn báo phát thanh và truyền hình Thụy Sĩ.

Nghiên cứu này tập trung vào một tập đoàn truyền hình và là kết quả của một dự án kéo dài từ năm 2006 đến 2016. Phương pháp dân tộc học được áp dụng để nghiên cứu nhiều khía cạnh của việc sản xuất tin tức, với hai chiều kích chính. Chiều kích thứ nhất là tin tức như một sản phẩm hoàn chỉnh, trong khi chiều kích thứ hai tập trung vào quy trình sản xuất tin tức từ góc độ của nhà báo.
 
Phương pháp luận của nghiên cứu là tiếp cận đa phương pháp nhằm khám phá sự phức tạp của các năng lực báo chí khác nhau. Nghiên cứu được thực hiện với ba cấp độ quan sát, tương ứng với ba đối tượng: các nhà chính trị gia; những người ra quyết định như tổng biên tập; những người sản xuất bao gồm: nhà báo, biên tập viên và người dẫn chương trình.

GS. Marcel chia sẻ: “Chúng tôi đặt camera để theo dõi và ghi lại quá trình làm việc của các nhà báo. Ngoài ra, chúng tôi đã phỏng vấn 20 nhà báo trong bốn phòng tin, thực hiện phương pháp phỏng vấn tiểu sử. Một phương pháp giao thức tường thuật hồi tưởng cũng được áp dụng, trong đó nhà báo sẽ xem lại video ghi lại quá trình làm việc của họ và hồi tưởng về những trải nghiệm đó.”

Nghiên cứu này đã đưa ra một số kết luận quan trọng. Thứ nhất, từ góc độ tư tưởng, truyền thông Thụy Sĩ đã thực hiện tốt vai trò truyền tải thông tin cần thiết cho công chúng. Các nhà quản lý truyền thông, chủ yếu là những người ra quyết định trong tòa soạn, đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng nội dung. Góc độ quan sát thú vị nhất là từ những người làm việc trực tiếp, các nhà báo trong quá trình làm truyền thông đã phải thực hiện nhiều cuộc trao đổi và đàm phán với các đồng nghiệp cũng như các đối tượng khác trong bộ máy truyền thông, và họ đã phải vượt qua nhiều ràng buộc thực tế để hoàn thành công việc của mình.